การดูสภาวะในการยืนสมาธิ

       ให้เอาสติไปตั้งไว้ที่ฝ่าเท้าทั้งสอง จิตของเราวางเป็นกลาง แล้วมาสังเกตุหรือสำเหนียกดูท ี่ใต้ฝ่าเท้าทั้งสอง จะมีความรู้สึกเต้นตุ๊บ ๆ มีอาการร้อน ๆ ตอนใหม่เราจะมีความร้อนมาก แต่เราอย่าไปยึดถือวางจิตให้เป็นกลาง ให้สังเกตุที่ความร้อนและในความร้อนนั้น มีลักษณะคล้าย ๆ กับหัวใจเต้นแต่ไม่ใช่ การกำหนดจับดูกายสัมผัส ระหว่างเนื้อสัมผัสกับพื้นอย่างเดียวการนั่งสมาธิ จะเห็นความเกิดดับเหมือนกัน

เมื่อเรายืนนานเกิดเวทนากล้าจัดเ ราไม่ต้องขยับเท้าออก แต่ให้มายกมือเป็นการย้ายอารมณ์ เมื่อจับความรู้สึกที่มือชัด ๆ ที่เท้านั้ก็จะจางหายไปชั่วคราว แล้วให้มากำหนดดูความรู้สึกต่อไป การกำหนดจิตดูในมโนสัมผัส เมื่อเกิดดับที่ฝ่าเท้าชัดให้สังเกตุต่อไป จะเห็นความรู้สึกวิ่งขึ้นมาเบื้องบนจนถึงหน้าอกในมโนสัมผัส ก็เกิดการเต้นสั่นสะเทือนในหัวใจ มีอาการอย่างเดียวกับที่ฐานแรก มีอาการเสียว ๆ แปล๊บ ๆ ที่ในหัวใจ

เรียกว่าเกิดมโนสัมผัส คือการกระทบทางใจเกิดขึ้น เพราะเป็นอายตนะข้างใน เป็นที่รวมของอายตนะข้างนอก ขณะความรู้สึกมาถึงที่มโนสัมผัส ก็จะส่งทะลุออกข้างหลังแล้ววิ่งไปบนศรีษะ เกิดการตึงนิดหน่อยแล้วก็ผ่านออกมโนทวาร คือ ทางออกของมโนวิญญาณเหมือนกันกับกำหนดฐานแรก.